عصب‌كشي دندان يكي از درمان‌هاي تخصصي و مهم در حوزه دندانپزشكي است كه هدف اصلي آن حفظ دندان طبيعي و جلوگيري از گسترش عفونت در دهان و فك مي‌باشد. بسياري از افراد به دليل شنيده‌هاي نادرست، از انجام عصب‌كشي هراس دارند، در حالي كه اين درمان با پيشرفت‌هاي علمي و استفاده از تجهيزات مدرن، امروزه به روشي كاملاً ايمن و قابل‌تحمل تبديل شده است. شناخت دقيق مراحل عصب‌كشي دندان مي‌تواند به كاهش اضطراب بيماران و افزايش آگاهي آن‌ها كمك كند. در اين مطلب، مراحل عصب‌كشي دندان را به‌صورت جامع و مرحله‌به‌مرحله بررسي مي‌كنيم.

عصب‌كشي دندان چيست؟

در مركز هر دندان، بخشي به نام پالپ قرار دارد كه شامل عصب‌ها، رگ‌هاي خوني و بافت همبند است. پالپ دندان وظيفه تغذيه و حس دندان را بر عهده دارد. زماني كه اين بافت به دليل پوسيدگي عميق، ضربه يا ترك‌خوردگي دندان دچار التهاب يا عفونت شود، درد شديدي ايجاد مي‌شود كه معمولاً با روش‌هاي ساده درماني برطرف نمي‌گردد.

عصب‌كشي دندان يا درمان ريشه، فرآيندي است كه طي آن پالپ آسيب‌ديده به‌طور كامل خارج شده، كانال‌هاي ريشه تميز و ضدعفوني مي‌شوند و سپس با مواد مخصوص پر مي‌گردند. اين روش به حفظ دندان كمك كرده و مانع از كشيدن آن مي‌شود. در مراكز تخصصي مانند دندانپزشكي دكتر محمدرضا چراغيان، عصب‌كشي با دقت بالا و بر اساس اصول علمي انجام مي‌شود.

چه عواملي باعث نياز به عصب‌كشي مي‌شوند؟

دلايل مختلفي وجود دارد كه ممكن است دندان را به عصب‌كشي نيازمند كند، از جمله:

• پوسيدگي شديد و عميق دندان

• ضربه يا شكستگي دندان

• ترك‌هاي عميق در ساختار دندان

• عفونت يا آبسه دنداني

• درمان‌هاي مكرر روي يك دندان

تشخيص نهايي نياز به عصب‌كشي تنها توسط دندانپزشك و با بررسي‌هاي تخصصي امكان‌پذير است.

علائم دنداني كه نياز به عصب‌كشي دارد

برخي نشانه‌ها مي‌توانند هشداردهنده باشند و لزوم مراجعه به دندانپزشك را نشان دهند:

• درد شديد و مداوم دندان

• حساسيت طولاني‌مدت به گرما و سرما

• درد هنگام جويدن

• تغيير رنگ دندان

• تورم لثه يا ايجاد جوش چركي

ناديده گرفتن اين علائم مي‌تواند منجر به پيشرفت عفونت و از دست رفتن دندان شود.

مراحل عصب‌كشي دندان به‌صورت كامل

1. معاينه و تشخيص اوليه

اولين مرحله در عصب‌كشي، معاينه دقيق دندان و بافت‌هاي اطراف آن است. دندانپزشك با بررسي علائم باليني و گرفتن عكس راديوگرافي، وضعيت ريشه‌ها، ميزان پوسيدگي و وجود عفونت را ارزيابي مي‌كند. اين مرحله نقش كليدي در برنامه‌ريزي صحيح درمان دارد.

2. بي‌حسي موضعي

پس از تشخيص قطعي، ناحيه مورد نظر با استفاده از بي‌حسي موضعي كاملاً بي‌حس مي‌شود. اين كار باعث مي‌شود بيمار در طول درمان هيچ‌گونه دردي احساس نكند. برخلاف تصور عمومي، عصب‌كشي دندان اگر به‌درستي انجام شود، دردناك نيست و هدف آن در واقع از بين بردن درد است.

3. ايزوله كردن دندان

براي جلوگيري از ورود بزاق و باكتري‌هاي دهان به داخل كانال دندان، از وسيله‌اي به نام رابردم استفاده مي‌شود. اين مرحله باعث افزايش دقت كار و كاهش خطر آلودگي مي‌گردد و يكي از اصول مهم درمان ريشه محسوب مي‌شود.

4. ايجاد دسترسي به پالپ دندان

در اين مرحله، دندانپزشك با استفاده از ابزارهاي مخصوص، حفره‌اي كوچك روي سطح دندان ايجاد مي‌كند تا به پالپ و كانال‌هاي ريشه دسترسي پيدا كند. اين كار بايد با ظرافت بالا انجام شود تا به بافت سالم دندان آسيبي وارد نشود.

5. خارج كردن عصب و بافت‌هاي عفوني

پس از دسترسي به پالپ، عصب و بافت‌هاي آسيب‌ديده به‌طور كامل از داخل كانال‌ها خارج مي‌شوند. سپس كانال‌ها با محلول‌هاي مخصوص شست‌وشو داده مي‌شوند تا هرگونه آلودگي و باكتري از بين برود.

6. تعيين طول كانال‌هاي ريشه

يكي از مهم‌ترين مراحل عصب‌كشي، تعيين دقيق طول كانال‌هاي ريشه است. اگر اين مرحله به‌درستي انجام نشود، احتمال باقي ماندن عفونت يا بروز مشكلات بعدي افزايش مي‌يابد. دندانپزشك با استفاده از ابزارهاي اندازه‌گيري دقيق و تصاوير راديوگرافي، طول واقعي كانال را مشخص مي‌كند.

7. تميز كردن و شكل‌دهي كانال‌ها

در اين مرحله، ديواره‌هاي داخلي كانال‌ها به‌طور كامل تميز شده و شكل مناسبي براي پر شدن ايجاد مي‌شود. اين كار باعث مي‌شود مواد پركننده به‌خوبي در كانال قرار گيرند و از نفوذ مجدد ميكروب‌ها جلوگيري شود.

8. ضدعفوني نهايي كانال‌ها

پس از شكل‌دهي، كانال‌ها مجدداً ضدعفوني مي‌شوند تا كوچك‌ترين بقاياي باكتري نيز از بين برود. اين مرحله تأثير زيادي در موفقيت بلندمدت درمان دارد. 

https://drcheraghian.com/%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%ad%d9%84-%d8%b9%d8%b5%d8%a8-%da%a9%d8%b4%db%8c-%d8%af%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86/

9. پر كردن كانال‌هاي ريشه

پس از اطمينان از تميزي كامل كانال‌ها، آن‌ها با مواد مخصوصي مانند گوتاپركا پر مي‌شوند. اين مواد به‌گونه‌اي طراحي شده‌اند كه فضاي خالي باقي نگذارند و مانع ورود مجدد ميكروب‌ها شوند.

10. ترميم نهايي دندان

پس از پايان عصب‌كشي، دندان بايد ترميم شود. بسته به ميزان تخريب دندان، اين ترميم مي‌تواند شامل پركردگي ساده يا قرار دادن روكش باشد. روكش دندان باعث افزايش استحكام دندان عصب‌كشي‌شده و جلوگيري از شكستگي آن مي‌شود.

مراقبت‌هاي بعد از عصب‌كشي دندان

رعايت نكات مراقبتي پس از عصب‌كشي اهميت زيادي دارد، از جمله:

• خودداري از خوردن غذا تا زمان برطرف شدن بي‌حسي

• پرهيز از جويدن غذاهاي سفت با دندان درمان‌شده

• رعايت بهداشت دهان و دندان به‌صورت منظم

• مصرف داروهاي تجويز شده طبق دستور دندانپزشك

اين مراقبت‌ها به افزايش طول عمر دندان كمك مي‌كند.

آيا دندان عصب‌كشي‌شده درد خواهد داشت؟

احساس كمي حساسيت يا درد خفيف پس از عصب‌كشي طبيعي است و معمولاً طي چند روز برطرف مي‌شود. اين درد معمولاً با مسكن‌هاي ساده قابل كنترل است و جاي نگراني ندارد.

طول عمر دندان عصب‌كشي‌شده

در صورتي كه عصب‌كشي به‌درستي انجام شود و ترميم مناسبي روي دندان قرار گيرد، اين دندان مي‌تواند سال‌ها عملكرد طبيعي خود را حفظ كند. انتخاب دندانپزشك باتجربه، مانند مجموعه دندانپزشكي دكتر محمدرضا چراغيان، نقش مهمي در موفقيت درمان و ماندگاري آن دارد.

جمع‌بندي

عصب‌كشي دندان يكي از مؤثرترين روش‌ها براي نجات دندان‌هاي آسيب‌ديده و جلوگيري از كشيدن آن‌هاست. آشنايي با مراحل عصب‌كشي، ترس و نگراني بيماران را كاهش مي‌دهد و باعث مي‌شود با آرامش بيشتري براي درمان اقدام كنند. اين درمان در صورت انجام اصولي و رعايت مراقبت‌هاي بعد از آن، مي‌تواند دندان را براي مدت طولاني حفظ كند و سلامت دهان و دندان را تضمين نمايد.